Từng xây dựng thị trường với hàng chục container thanh long xuất khẩu mỗi tuần, Công ty Hoàng Thọ đang chuyển hướng sang bưởi da xanh và chanh khi Trung Quốc chính thức mở cửa nhập khẩu. Với doanh nghiệp này, cơ hội không chỉ nằm ở thị trường tỷ dân đang chờ hàng, mà còn ở khả năng hình thành một ngành hàng xuất khẩu mới cho trái cây Việt.
Nhiều năm qua, Công ty Hoàng Thọ được biết đến là một trong những doanh nghiệp xuất khẩu thanh long lớn của Việt Nam, với sản lượng đều đặn khoảng 8-10 container mỗi tuần sang các thị trường như Trung Quốc, Hồng Kông, Indonesia, Malaysia, Singapore và Dubai. Tuy nhiên, khi cơ hội mở cửa thị trường cho chanh và bưởi sang Trung Quốc xuất hiện, doanh nghiệp này đang nhanh chóng chuyển hướng để đón đầu một dư địa mới của ngành trái cây Việt.
Đại diện doanh nghiệp cho biết, trong quá trình xuất khẩu thanh long, khách hàng quốc tế thường xuyên đặt câu hỏi vì sao Việt Nam chưa xuất khẩu chính ngạch chanh và bưởi sang Trung Quốc.
“Khách hàng của tôi lúc nào cũng yêu cầu có hàng là phải chuyển ngay cho họ. Tôi làm trái cây nên hiểu rất rõ chanh và bưởi Việt Nam có tiềm năng rất lớn. Người tiêu dùng trên thế giới có nhu cầu rất cao đối với hai mặt hàng này”, ông Võ Huy Hoàng – Giám đốc Công ty Trái cây Hoàng Thọ chia sẻ.
Theo ông Hoàng, so với nhiều loại trái cây khác như thanh long, táo hay nho, chanh và bưởi có mức tiêu thụ ổn định hơn vì đây là những mặt hàng thiết yếu, được sử dụng hằng ngày tại nhiều thị trường.
Đặc biệt, bưởi da xanh của Việt Nam được doanh nghiệp đánh giá có nhiều lợi thế khi tiếp cận thị trường Trung Quốc. Không chỉ có hương vị ngọt, dễ ăn, bưởi da xanh còn tạo khác biệt nhờ phần ruột đỏ, trong khi phần lớn bưởi tại Trung Quốc là ruột trắng.
“Người dân Trung Quốc rất mong muốn có bưởi da xanh tại thị trường của họ. Bưởi Việt Nam ngon, giá phù hợp nên được khách hàng rất quan tâm”, ông nói.
Ngay sau khi Việt Nam chính thức được cấp phép xuất khẩu chanh và bưởi sang Trung Quốc, đại diện doanh nghiệp cho biết đã lập tức lên TP.HCM tham dự hội nghị chuyên ngành để tìm hiểu quy trình triển khai xuất khẩu.
Sau nhiều năm xây dựng chuỗi xuất khẩu thanh long, Hoàng Thọ hiện đã có hệ thống khách hàng quốc tế, mạng lưới logistics và kinh nghiệm vận hành vùng nguyên liệu. Doanh nghiệp đang xem đây là nền tảng để mở rộng sang bưởi và chanh.
Hiện khoảng 80% diện tích liên kết của doanh nghiệp tại Bình Thuận cũ tập trung vào thanh long, phần còn lại là chanh dây. Riêng với thanh long, công ty đang liên kết khoảng 1.000 hộ nông dân cùng bốn hợp tác xã lớn, đủ khả năng cung ứng khoảng 170 tấn mỗi tuần.
Trong khi đó, vùng nguyên liệu bưởi và chanh mà doanh nghiệp hướng tới chủ yếu nằm ở Vĩnh Long và Đồng Tháp. Một số hợp tác xã tại các địa phương này cũng đã chủ động liên hệ để cung ứng mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.
Tuy nhiên, theo ông Hoàng, khác với thanh long đã có hệ thống vùng trồng và cơ sở đóng gói tương đối hoàn chỉnh, bưởi vẫn là lĩnh vực khá mới do nghị định thư vừa được ban hành.
“Chúng tôi lên đây để tìm hiểu thêm về cách xây dựng vùng trồng, cách xin mã số nhà đóng gói để thực hiện đúng quy định”, ông cho biết.
Theo đại diện doanh nghiệp, khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở đầu ra mà ở việc chuẩn hóa vùng nguyên liệu theo yêu cầu xuất khẩu. Nhiều nông dân vẫn chưa hiểu rõ quy trình xây dựng mã số vùng trồng cũng như các yêu cầu kỹ thuật liên quan.
“Hiện khoảng 95% nông dân đã hiểu và làm theo các yêu cầu về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, bà con chủ yếu làm theo hướng dẫn từ cơ quan chuyên môn và các quy định trong nghị định thư. Điều họ cần là một quy trình cụ thể để thực hiện”, ông nói.
Vì vậy, doanh nghiệp buộc phải đóng vai trò cầu nối giữa nông dân và cơ quan quản lý nhằm từng bước chuẩn hóa sản xuất.
Không dừng ở câu chuyện xuất khẩu trước mắt, ông Hoàng cho rằng ngành trái cây Việt Nam cần đầu tư mạnh hơn cho công tác nghiên cứu giống nếu muốn nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.
Ông dẫn ví dụ từ New Zealand hay Úc, nơi các cơ quan nghiên cứu liên tục phát triển các giống mới đáp ứng xu hướng tiêu dùng toàn cầu.
“Ví dụ như kiwi, họ tạo ra kiwi vàng từ kiwi trắng; hay táo thì mỗi năm đều có những giống mới ngon hơn. Việt Nam nên học hỏi cách làm này để nâng tầm ngành giống”, ông đề xuất.
Theo ông, với lợi thế sẵn có của bưởi da xanh, Việt Nam hoàn toàn có thể mở rộng vùng trồng và phát triển thành ngành hàng xuất khẩu lớn. Tuy nhiên, điều quan trọng là đầu ra phải ổn định, giá bán đủ hấp dẫn để nông dân yên tâm đầu tư lâu dài.